Een vriend die na een scheiding bij u intrekt, een oudere ouder die zijn huis voor enkele maanden verlaat, een meerderjarig kind dat nog niet zijn eerste huurcontract heeft getekend: in elk geval beschouwt de administratie het als gratis onderdak. En in elk geval zijn er specifieke stappen vereist, zowel voor de gastheer als voor de gast, om een fiscale herziening of een terugvordering van de CAF te vermijden.
CAF-huisvestingsvergoeding: de val van de vertraging in de aangifte
De eerste urgentie wanneer men iemand gratis verwelkomt, is niet het contract of de verklaring. Het is de aangifte bij de CAF, van beide kanten.
Aanvullende lectuur : Tips en praktische adviezen om uw woning dagelijks te verbeteren
De persoon die onderdak krijgt, moet zijn situatie in zijn persoonlijke ruimte melden vanaf de eerste maand van bewoning. Als hij de RSA, de werkbonus of de APL ontvangt, past de CAF een huisvestingsvergoeding toe die het bedrag van deze hulp vermindert. Deze vergoeding wordt automatisch afgetrokken, ongeacht of de gast een bijdrage aan de kosten betaalt of niet.
De gastheer moet ook zijn aangifte actualiseren, vooral als hij huisvestingssubsidies ontvangt. Het verwelkomen van een extra bewoner verandert de samenstelling van het aangegeven huishouden, en dus de berekening van de rechten.
Zie ook : Hoe je in 2024 een blog kunt maken en succesvol kunt zijn: tips en advies voor beginners
De afgelopen jaren heeft de CAF haar controles op laat aangegeven gratis onderdak versterkt. De regularisaties kunnen soms meerdere maanden bestrijken, met terugvordering van het te veel ontvangen op de APL, de RSA en de werkbonus. Het nauwkeurig dateren van het begin van het onderdak in de aangifte beperkt deze terugvorderingen. Het wordt aanbevolen om de werkelijke aankomstdatum te noteren en de online update in de dagen erna te doen, zelfs voordat er iets op papier wordt geschreven.
Voordat men de administratieve stappen onderneemt, kan men gratis onderdak aangeven door een gids te volgen die elke stap voor de gastheer en de gast gedetailleerd beschrijft.
Verklaring van gratis onderdak: inhoud en juridische waarde
De verklaring op erewoord van gratis onderdak is het basisdocument. Het dient om het adres van de ondergebrachte persoon te rechtvaardigen bij de meeste instanties (CAF, belastingen, Pôle emploi, prefectuur voor een verblijfsvergunning).
Wat de verklaring moet bevatten
- De volledige identiteit van de gastheer (naam, voornaam, geboortedatum en -plaats, adres van de woning).
- De identiteit van de ondergebrachte persoon, met dezelfde informatie.
- De expliciete vermelding dat het onderdak gratis is, zonder financiële tegenprestatie.
- De datum van het begin van het onderdak (niet alleen de datum van opstelling van het document).
- De handtekening van de gastheer, vergezeld van een kopie van zijn identiteitsbewijs en een bewijs van adres op zijn naam.
Dit document hoeft niet notarieel te zijn. Een vrij briefje, gedateerd en ondertekend, is voldoende. Er zijn modellen te vinden op de website Service-Public.fr.
Wanneer een huurcontract noodzakelijk wordt
Wanneer de ondergebrachte persoon alleen een aparte woning bezet (tweede woning, leegstaand studio), is een simpel briefje niet meer voldoende. We spreken dan van een bruikleenovereenkomst, ook wel commodat genoemd. Dit schriftelijke contract specificeert de voorziene duur, de onderhoudsvoorwaarden van het goed en de restitutievoorwaarden.
Zonder dit document heeft de ondergebrachte geen enkel recht op de woning, maar de gastheer heeft ook geen formeel bewijs van de overeenkomst. In geval van een conflict bemoeilijkt de afwezigheid van een contract de procedure om het goed binnen een redelijke termijn terug te krijgen.
Aangifte bij de belastingen: hoofdverblijf en tweede verblijf
Wat betreft de belastingen, de aangifte van gratis onderdak speelt zich af op twee afzonderlijke vlakken.
Aangifte van de inkomsten van de gastheer
Als de gastheer iemand in zijn hoofdverblijf verwelkomt en geen huur ontvangt, hoeft er niets te worden aangegeven in de onroerende inkomsten. Geen huur, geen belastbaar inkomen. Daarentegen moet de gastheer het aantal bewoners van de woning vermelden bij de jaarlijkse aangifte van bewoning.
Tweede verblijf gratis bewoond door een familielid
Dit is het geval dat de meeste verwarring oproept. Sinds de afschaffing van de woonbelasting op het hoofdverblijf, vereist de belastingdienst een nauwkeurige aangifte van bewoning voor elk goed. Een tweede woning die gratis aan een familielid wordt uitgeleend, moet als zodanig worden aangegeven in de sectie “Mijn onroerend goed beheren” op impots.gouv.fr.
Als deze aangifte niet wordt gedaan, kan het goed als leegstaand worden geclassificeerd, wat leidt tot de belasting op leegstaande woningen in gespannen gebieden. Omgekeerd kan een goed dat als tweede verblijf is aangegeven terwijl het gratis door een derde wordt bewoond, een onterecht woonbelasting genereren op naam van de gastheer.
De ondergebrachte persoon, als hij deze woning als hoofdverblijf gebruikt, kan afhankelijk van de situatie belastingplichtig zijn voor de woonbelasting op tweede verblijven. De reacties variëren op dit punt afhankelijk van de lokale situaties en de interpretaties van de belastingdiensten.
Woonverzekering van de ondergebrachte: een vaak grijze zone
Wanneer men iemand in zijn eigen woning onderbrengt, de multirisico woonverzekering van de gastheer dekt doorgaans de schade veroorzaakt door een bewoner, in het kader van de burgerlijke aansprakelijkheid. Maar deze dekking heeft zijn grenzen.
De persoonlijke bezittingen van de ondergebrachte (computer, kleding, meubels) zijn niet gedekt door het contract van de gastheer. Om beschermd te zijn, moet de ondergebrachte zijn eigen woonverzekering afsluiten of, minimaal, een aansprakelijkheidsverzekering.
In het geval van een volledig ter beschikking gestelde woning (tweede woning, leegstaand appartement), zou de ondergebrachte een woonverzekering op zijn naam moeten afsluiten. Zonder dit, in geval van schade (waterschade, brand), zouden noch de gastheer noch de ondergebrachte worden vergoed voor de schade aan de inhoud, en de aansprakelijkheid tegenover de buren zou slecht gedekt blijven.
De verzekeraar op de hoogte brengen van de aanwezigheid van een extra bewoner of van een woninglening voorkomt dat een schadeclaim wordt betwist vanwege een onjuiste risicoaangifte. Een simpel telefoontje of een bericht via de klantomgeving is in de meeste gevallen voldoende.
Het belangrijkste punt om te onthouden over al deze stappen: de aangifte van gratis onderdak beperkt zich niet tot een ondertekend papier tussen twee personen. Het brengt afzonderlijke fiscale, sociale en verzekeringsverplichtingen met zich mee. Elke week vertraging in een update bij de CAF of de belastingen vergroot het risico op regularisatie. Het is beter om de drie vlakken (CAF, belastingen, verzekering) in dezelfde week als de daadwerkelijke aankomst van de ondergebrachte te behandelen.